Uruchamianie Kariery IT
Wszyscy chętnie mówią, jak ważne jest doświadczenie w porównaniu z certyfikatami i dyplomami w pracy w IT. Niewiele rzeczy jest tak powszechnie akceptowanych w branży. Co jednak szokuje, to jak często ta rada nie przekłada się na praktyczną rzeczywistość.
Nowi adepci IT, pytając o wskazówki, słyszą o wartości doświadczenia, ale są odsyłani wszędzie, tylko nie ku zdobywaniu tego doświadczenia – takie porady po prostu nie mają sensu. Ubiegając się o pracę w IT, menedżerowie ds. rekrutacji i działy HR interesują się tym, kiedy zaczęło się pracować w IT i ile lat spędził się w tej branży. To twarda liczba, której nie można zmienić raz ustalona. Data rozpoczęcia kariery to element, z którym pozostaje się przez całe życie zawodowe. Dyplom można zdobyć w dowolnym momencie. Certyfikat również można uzyskać kiedykolwiek. Ale data wejścia do branży jest stała – to najważniejsza rzecz, na której powinien się skupić aspirujący specjalista IT.
Wiele rzeczy może kwalifikować się jako pierwsza „data startowa" w karierze. Ważne jest, aby jak najwcześniej znaleźć się na prawdziwym stanowisku IT lub w obszarze tworzenia oprogramowania, aby tę datę ustalić jak najwcześniej. (Niemal wszyscy w branży uznają dziedzinę inżynierii oprogramowania za doświadczenie bezpośrednio związane z IT, choć technicznie nie jest to IT.) Liczy się to jako doświadczenie, które z kolei może być brane pod uwagę przy różnych kwestiach, w tym kwalifikowalności na stanowiska, podwyżek wynagrodzenia, a nawet naliczania urlopu lub podobnych świadczeń. Często aspiranci IT nie myślą o szerokiej gamie możliwości ustalenia tej daty wejścia do branży i przeoczają okazje lub bagatelizują jej wartość, rezygnując z możliwości, które przyniosłyby im ogromne korzyści, wybierając zamiast tego skupienie się na bardziej „społecznie akceptowanych" działaniach, które ostatecznie odgrywają znacznie mniejszą rolę w całościowej karierze.
Najbardziej oczywistym przykładem daty wejścia do IT jest uzyskanie stanowiska na poziomie podstawowym w tej dziedzinie. Ponieważ jest to tak oczywiste, wiele osób zapomina, że istnieją inne opcje i może łatwo skupić się nadmiernie na znalezieniu pierwszej „normalnej" pracy, zazwyczaj na help desku, tracąc z oczu wszystko inne.
Co gorsza, powszechne jest przyjmowanie założeń dotyczących sposobu zdobycia pierwszej pracy, a następnie – ze względu na zakładane kroki prowadzące od punktu A do punktu B – często skupiamy się na tych krokach i całkowicie tracimy z oczu prawdziwy cel. Na przykład często zakłada się, że dyplom uczelni i certyfikaty branżowe są warunkami koniecznymi do wejścia na stanowisko na poziomie podstawowym. Z pewnością prawdą jest, że wykształcenie i certyfikaty mogą znacznie ułatwić wejście do branży. Ale same w sobie nie są celem – są narzędziami do osiągnięcia celu. Znalezienie pracy, aby rozpocząć karierę, jest celem, ale często te dodatkowe kroki stają na drodze możliwościom zawodowym i utrata koncentracji sprawia, że potencjalni specjaliści IT mylą się i pomijają możliwości kariery, ponieważ skupili się na celach pośrednich, takich jak certyfikaty, zamiast patrzeć na swoje życie z perspektywy celu.
Wiele razy słyszałem, jak studenci IT pytają, czy powinni przyjąć ofertę pracy w wybranej przez siebie dziedzinie, czy kontynuować ścieżkę edukacyjną. Nawet jeśli praca jest bardzo dobra, wydaje się, że niemal powszechnie wybiera się odrzucenie kluczowego stanowiska zawodowego, ponieważ student stracił koncentrację i myśli o celu pośrednim – wykształceniu – zapominając o prawdziwym celu – karierze. Ta reakcja jest o wiele powszechniejsza, niż ktokolwiek by zdał sobie sprawę, i bardzo szkodliwa dla perspektyw studentów. Być może często czują, że skoro okazja nadarzyła się przed ukończeniem studiów, to dobre stanowiska na poziomie podstawowym są powszechne i łatwe do zdobycia; być może po prostu zapomnieli, dlaczego w ogóle poszli na studia; a być może po prostu nie są zainteresowani swoją karierą i chcą spędzić czas relaksując się na uczelni przed podjęciem następnego kroku. Wielu studentów prawdopodobnie obawia się, że nie będzie w stanie ukończyć edukacji, jeśli obejmą stanowisko w IT przed jej zakończeniem, ale istnieją bardzo dobre opcje, które pozwoliłyby zarówno na zaspokojenie krytycznych potrzeb kariery, jak i na ukończenie edukacji w dobrym stylu. Podjęcie stanowiska zawodowego nie musi negatywnie wpływać na możliwość ukończenia edukacji, jeśli proces edukacyjny nadal jest uważany za ważny.
Istnieje kilka ścieżek pozwalających uruchomić „zegar kariery", jak lubię to nazywać. Najłatwiejsza dla większości ludzi, szczególnie tych stosunkowo młodych, to znalezienie stażu. Staże można znaleźć już bardzo wcześnie – w szkole średniej lub na początku liceum, a generalnie do połowy lub nawet końca dwudziestego roku życia. Staże mogą być niezwykle wartościowe, zarówno dlatego, że często umożliwiają najwcześniejsze wejście do branży (szczególnie nieodpłatne staże) – zazwyczaj wiele lat wcześniej niż inne opcje, przy jak najmniejszych wstępnych oczekiwaniach. Studenci podejmujący staże od młodego wieku mogą często uzyskać przewagę kariery o dwa do dziesięciu lat nad swoimi niestażującymi rówieśnikami! Możliwość przeskoczenia naprzód w karierze może być dramatyczna. Staży jest pod dostatkiem, a niewielu studentów poświęca czas i wysiłek, aby w nie inwestować. Studenci naprawdę zainteresowani stażem prawdopodobnie nie będą mieć problemów z jego zdobyciem.
Staże mogą być o wiele bardziej wartościowe niż zwykłe miejsca pracy, ponieważ z definicji powinny obejmować pewien zakres mentoringu i projektów mających na celu edukację. Stanowisko na poziomie podstawowym zazwyczaj skupia się na prostych, wysoce powtarzalnych zadaniach, które uczą stosunkowo niewiele, podczas gdy prawdziwy staż powinien skupiać się na rozwijaniu umiejętności i rozumieniu dyscypliny IT. Z tego powodu dobry staż generalnie buduje CV i ustanawia doświadczenie znacznie szybciej niż większość innych metod, często pozwalając na szerszy kontakt z różnymi obszarami IT.
Inną dobrą ścieżką wejścia do IT jak najwcześniej jest praca wolontariacka. Jest to coś w rodzaju stażu, z tym że wymaga więcej wysiłku i determinacji ze strony aspirującego specjalisty IT i nie ma oczekiwania mentoringu i nadzoru. Rola wolontariacka jest zawsze nieodpłatna, ale z tego powodu często oferuje dużą elastyczność i możliwości. Istnieje wiele miejsc, które potrzebują lub przyjmują wolontariuszy IT, takich jak kościoły, prywatne szkoły i inne organizacje non-profit działające z napiętymi budżetami. Przy pracy wolontariackiej często będziesz mieć większe możliwości podejmowania decyzji i prawdopodobnie będziesz narażony na konieczność myślenia o IT w kontekście ograniczeń finansowych, które – choć zazwyczaj ostrzejsze w organizacjach non-profit – istnieją w każdym obszarze IT. Ta ekspozycja na biznes jest jeszcze lepsza do budowania CV.
Wolontariat jest generalnie trudniejszy do podjęcia w młodym wieku i często wymagany jest pewien poziom dojrzałości i wiedzy, choć nie zawsze. Wolontariat w większej organizacji non-profit, która posiada już płatny personel IT lub bardziej doświadczonych wolontariuszy IT, może łączyć wolontariat z sytuacją zbliżoną do stażu. Natomiast mniejsza organizacja non-profit, często jak kościoły lub podobne, może skutkować samodzielnym zajmowaniem się IT, co może być bardzo edukacyjne, ale potencjalnie trudne i przytłaczające dla młodszego lub początkującego specjalisty IT. Wolontariusz w małej organizacji non-profit może być w stanie prowadzić dział IT od początku do końca, zanim w ogóle zostanie zatrudniony na swoim pierwszym tradycyjnym stanowisku.
Oczywiście nie trzeba przyjmować jednego podejścia w pojedynkę. Staż w firmie nastawionej na zysk i jednoczesny wolontariat mogą być jeszcze lepsze, tworząc jeszcze mocniejszy i bardziej wartościowy punkt wejścia do IT. Czasami staż lub praca wolontariacka mogą być kontynuowane nawet po znalezieniu tradycyjnego, płatnego zatrudnienia, ponieważ jedno płaci rachunki, a drugie buduje CV.
Istnieją nawet mniej tradycyjne opcje, takie jak założenie własnej firmy, co jest generalnie niezwykle trudne i często niemożliwe w młodym wieku, lub znalezienie tradycyjnej pracy w bardzo młodym wieku. Założenie firmy często uczy dużej ilości umiejętności biznesowych i niewielkiej ilości IT i może być niezwykle wartościowe przy potencjalnie druzgocących kosztach. W porównaniu z innymi podejściami wiąże się z bardzo dużym ryzykiem w normalnych okolicznościach. Z pewnością można to zrobić, ale rzadko byłoby to uważane za najlepszy wybór.
Najważniejsze jest znalezienie pozycji, która ustanawia punkt startowy w IT. Gdy ten pal zostanie wbity w symboliczną ziemię, jest ustawiony i można przenieść skupienie na zdobywanie umiejętności, szersze doświadczenie, wykształcenie, certyfikaty lub cokolwiek, co jest potrzebne, aby przenieść karierę na wyższy poziom. Wszystkie te kolejne umiejętności są miękkie – można je rozwijać w miarę potrzeb. Ale tej daty startowej nie można nigdy zmienić i jest absolutnie kluczowa.
Często uczniom szkół średnich i studentom aspirującym do kariery w IT nie jest jasno przekazywane, że te możliwości są łatwo dostępne i jak ważne są. Tak często społeczeństwo lub utrwalona machina edukacyjna zachęca studentów i osoby w wieku studenckim do deprecjonowania możliwości zawodowych i skupiania się na edukacji ze szkodą dla ich doświadczenia i długoterminowych karier. IT i tworzenie oprogramowania to kariery, które nie są dobrze wspierane przez tradycyjne planowanie kariery i szczególnie nie są odpowiednie dla osób, które czekają z wejściem do nich, aż poczują się „gotowe", ponieważ zawsze będą osoby z ambicją i determinacją, które robią to w znacznie młodszym wieku i które zbudowały fundament kariery na długo przed tym, zanim większość ich rówieśników w ogóle zastanowi się nad swoją przyszłością. IT to ścieżka kariery, która nagradza odważnych.
Nie ma potrzeby podążania prostą i wąską tradycyjną ścieżką w IT. Ta ścieżka istnieje i wiele osób będzie nią podążać, ale nie jest jedyną ścieżką, a ci, którzy z niej zboczą, często znajdą się w wielkiej przewadze.
Niezależnie od tego, jaką ścieżkę wybierzesz w dążeniu do kariery w IT, upewnij się, że jesteś niezwykle świadomy potrzeby nie tylko zdobywania umiejętności, ale ustanawiania doświadczenia i uruchamiania zegara.


