Dlaczego domowe komputery specjalistów IT są inne

Moja szwagierka zapytała mnie kiedyś, dlaczego oni mają tyle problemów z komputerami, a my nie. Moja żona i ja jesteśmy oboje konsultantami technologicznymi i nasza domowa sieć prawdopodobnie wydaje się przeciętnemu obserwatorowi niezwykle stabilna. To pytanie, w takiej czy innej formie, pojawia się dość często. Zastanowiłem się nad tym gruntownie i uważam, że istnieje szereg wspólnych czynników, które dość powszechnie odróżniają sposób, w jaki przeciętny specjalista IT konfiguruje swoje domowe komputery (w odróżnieniu od komputera służbowego) od sposobu, w jaki robi to przeciętny użytkownik. Nie każdy informatyk robi te rzeczy, a nie każda osoba spoza branży IT ich nie robi, ale są to dość powszechne różnice, które wszystkie wpływają na stabilność domowego środowiska komputerowego.

1. Nie logujemy się jako administrator. Jest to prawdopodobnie największa różnica między zwykłymi użytkownikami a specjalistami IT w domu. Używanie konta administratora do codziennej pracy po prostu nie jest mądre — każda złośliwa lub nieodpowiednio działająca aplikacja będzie mogła wyrządzić szkody z uprawnieniami twojego użytkownika, które jako administrator są nieograniczone. Pracuję w IT od ponad dwudziestu lat i nigdy nie używałbym konta administratora do czegokolwiek poza zadaniami konserwacji systemu. Po prostu nie jest to bezpieczne. Cały sens posiadania tych różnych typów kont jest dla twojej ochrony.
2. Utrzymuj system z aktualnymi łatkami. Łatany komputer jest mniej więcej bezpiecznym komputerem. Te łatki wydawane przez Microsoft, Apple i producentów twoich aplikacji są dostępne z jakiegoś powodu — bo znaleziono problem i chcą go naprawić, zanim coś złego ci się przytrafi z ich winy. Gdy łatka zostaje wydana, trzeba ją natychmiast zainstalować, ponieważ luka bezpieczeństwa, którą łata, jest teraz publicznie znana i jesteś szczególnie narażony w czasie zaraz po jej wydaniu. Niemal za każdym razem, gdy loguję się na czyjś komputer, pierwszą rzeczą, którą zauważam, jest duża liczba poprawek bezpieczeństwa czekających na instalację. Nigdy nie dopuszczaj do takiej sytuacji — instaluj łatki natychmiast.
3. Używaj programu antywirusowego i programowej zapory sieciowej. Uruchamianie dobrego programu antywirusowego (istnieje wiele bezpłatnych dla użytkowników domowych) jest dość ważne, podobnie jak posiadanie zapory sieciowej na komputerze. Program antywirusowy pomaga chronić komputer przed znanymi atakami i będzie wyszukiwać niebezpieczne pliki na komputerze, które mogły zostać pobrane, znalezione na nośnikach wymiennych, na stronie internetowej itp. Teoretycznie, jeśli nie jesteś administratorem i masz aktualne łatki, wirusy będą mogły wyrządzić tylko ograniczone szkody, ale każde szkody, którym można zapobiec, są korzystne. Programowa zapora sieciowa na komputerze jest również dodatkową warstwą ochrony — dla użytkowników domowych jest dość nieznaczna, ale jest bezpłatna i nigdy nie należy odrzucać ważnej ochrony.
4. Używaj prawdziwej zapory sieciowej. Programowa zapora sieciowa na komputerze nie wystarczy — zawsze powinieneś mieć również prawdziwą, sprzętową zaporę sieciową. Nie musi to być drogie urządzenie, a i tak często będziesz potrzebować jednego do innych celów — np. do dzielenia połączenia internetowego z wieloma użytkownikami — upewnij się tylko, że masz je zainstalowane. Jest to znacznie ważniejsze niż posiadanie programowej zapory sieciowej, ale żadne z nich nie jest wymówką do nieposiadania drugiego. Potrzebujesz obu.
5. Nigdy nie używaj preinstalowanego systemu operacyjnego. To jeden z tych "trików", których informatycy uczą się po pracy na wielu, wielu maszynach. Komputery są dostarczane z preinstalowaną kopią systemu operacyjnego. Ta preinstalowana kopia jest zwykle załadowana okropnym oprogramowaniem, którego nigdy, przenigdy nie chciałbyś mieć zainstalowanego na swoim komputerze i często są to tylko wersje próbne oprogramowania, które trzeba kupić, aby z niego korzystać. Nie chcesz tego. Zamiast tego weź nośnik instalacyjny systemu operacyjnego dostarczony z komputerem (nie kupowałeś komputera bez niego, prawda?) i zainstaluj świeżą kopię systemu operacyjnego bez żadnych dodatkowych rzeczy, zanim zrobisz cokolwiek z tym komputerem. Jest to ważne z dwóch powodów: po pierwsze eliminujesz wszystkie te bezużyteczne reklamy, które mogą nawet zepsuć komputer, a po drugie daje to podstawową instalację, którą możesz powtórzyć później, co jest ważne.
6. Reinstaluj system operacyjny okresowo. Z czasem, szczególnie w Windows, zauważysz pogorszenie wydajności komputera. Z wyjątkiem przypadków awarii sprzętu jest to spowodowane rozrostem danych, ustawień, zmian w rejestrze itp. na dysku twardym. Istnieją techniki naprawiania tego, ale żadna nie jest doskonała. Od czasu do czasu, często raz na rok lub dwa, bardzo korzystne jest usunięcie wszystkiego i świeże zainstalowanie systemu operacyjnego (jak w powyższej wskazówce) i zaczęcie od nowa z "nowym" komputerem. Dopóki sprzęt nie zaczął się psuć, komputer będzie teraz działał dokładnie tak, jak w dniu jego zakupu. (Nie zapomnij od razu zainstalować łatek.) Daje to również bardzo ważną szansę na ponowne zainstalowanie tylko tych aplikacji, których faktycznie potrzebujesz i używasz, a pozostawienie nieużywanych (wraz z wszelkim złośliwym oprogramowaniem, które przedostało się do systemu.)
7. Miej zapasowy komputer. Rzadko spotyka się specjalistę IT, który polega wyłącznie na jednym komputerze stacjonarnym lub laptopie do wszystkiego, co robi. Zbyt wiele zależy od możliwości bycia online przez cały czas, by posiadać tylko jeden komputer. Najdrobniejsza usterka i nie możesz nic zrobić — w tym sprawdzić, co musisz wiedzieć, by naprawić komputer! Posiadanie zapasowego komputera oznacza, że masz inny komputer do użycia podczas reinstalacji systemu operacyjnego na głównym komputerze. Daje to również drugie miejsce, z którego można sprawdzić, czy wszystkie krytyczne dane są nadal dostępne podczas pracy na maszynie głównej, co daje pewien spokój ducha.
8. Rób dobre kopie zapasowe. Nic nie jest dla specjalistów IT ważniejsze niż kopie zapasowe. Kopie zapasowe są tym, co trzyma nas w biznesie. Najprawdopodobniej w dzisiejszych czasach okaże się, że informatycy mają w domu nie tylko zewnętrzny dysk twardy (lub lepiej, rzeczywisty serwer pamięci masowej), na którym przechowują kompletne kopie wszystkiego, co jest dla nich ważne, ale także że mają kopie zapasowe online w dostawcy chmury, tak aby w przypadku utraty domu (powódź, pożar, tornado) nadal mieli swoje cenne pliki. Utrata zdjęć, filmów domowych, dokumentów finansowych itp. może być dość tragiczna — podejmij kroki, by je chronić. Jeśli zrobisz to dobrze, nigdy nie powinieneś obawiać się awarii komputera bardziej niż drobnej niedogodności związanej z ponowną instalacją systemu operacyjnego.
9. Nie instaluj byle czego. To, co instalujesz i uruchamiasz na swoim komputerze, ma znaczenie. Specjaliści IT są na ogół dość ostrożni w kwestii tego, co instalują i zazwyczaj instalują tylko znane aplikacje od zaufanych dostawców — a nie przypadkowe oprogramowanie znalezione w Internecie. Ważne jest, by wiedzieć, co się instaluje i dlaczego. Przeciętny użytkownik komputera, w tym informatycy, faktycznie potrzebuje bardzo niewielu różnych aplikacji na swoim komputerze. Im mniej instalujesz, tym mniej musisz utrzymywać i tym mniejsze ryzyko, że jedna z nich uszkodzi system lub go spowolni. Często pomagając osobom spoza branży IT z ich komputerami, odkrywam, że są one pełne aplikacji, o których nikt nigdy nie słyszał, a osoba, której system je zawiera, nigdy ich naprawdę nie używała lub nawet może nie wiedzieć, czym są! To właśnie w ten sposób instalowana jest większość złośliwego oprogramowania.
10. Pobieraj sterowniki, nie używaj płyt CD dostawców. Specjaliści IT wiedzą, że sterowniki mają kluczowe znaczenie dla stabilności systemu i że najnowsze są dostępne na stronach internetowych dostawców. Każda płyta CD ze sterownikiem do nowego urządzenia sprzętowego, które właśnie kupiłeś, jest praktycznie gwarantowana jako nieaktualna i, częściej niż rzadziej, dostawca skorzysta z okazji włożenia jego płyty CD do napędu, by zainstalować dodatkowe oprogramowanie, którego nie chcesz. Unikaj tego całkowicie; użyj strony internetowej dostawcy, by natychmiast pobrać najnowsze sterowniki i nie używaj nośników dostarczonych z urządzeniem.
11. Kupuj sprzęt komercyjny, nie konsumencki. Pisałem o tym w przeszłości całe artykuły — to jeden z tych insiderskich trików branżowych. W biznesie szukamy komputerów stabilnych i niezawodnych, a nie błyszczących i "fajnych". Nic nie jest fajniejsze niż komputer, który niezawodnie działa. Duzi producenci komputerów tworzą jedną linię dla konsumentów, którą można kupić w lokalnym sklepie, i drugą dla wymagających firm, które odrobiły pracę domową. Pomijaj zakupy w sklepach. Idź bezpośrednio do dużych dostawców (nawet nie myśl o zakupie czegoś zrobionego przez faceta z sąsiedztwa) i trzymaj się wyłącznie ich linii komercyjnych lub biznesowych. Te linie są budowane dla kupujących, którzy znają się na rzeczy i potrzebują, by ich komputery były opłacalne przez cały okres użytkowania, a nie by były tanie na początku.
12. Miej regularny harmonogram konserwacji. Istnieją proste zadania, które trzeba wykonywać przez cały czas, takie jak defragmentowanie dysków, czyszczenie niepotrzebnych plików i usuwanie kurzu z maszyny. Specjaliści IT regularnie konserwują swoje komputery, by utrzymać ich kondycję. Komputery nie są urządzeniami kategorii "ustaw i zapomnij". Są po prostu zbyt złożone dla takiego podejścia. To powiedziawszy, większość zadań można zautomatyzować.
13. Prowadź kable. Sieć bezprzewodowa jest prosta, czysta i łatwa. Jest też wolna i trudna w diagnozowaniu. Tam, gdzie to możliwe, rozważ poprowadzenie okablowania w domu, tak by twoje komputery, przynajmniej stacjonarne, konsole do gier i inne stacjonarne urządzenia mogły korzystać z zalet szybkości i stabilności okablowania. Im więcej urządzeń w sieci kablowej, tym mniej urządzeń będzie konkurować o zasoby sieci bezprzewodowej.
14. Używaj UPS. UPS, czyli zasilacz awaryjny (ang. uninterruptable power supply), jest kluczowym elementem ochrony sprzętu komputerowego. Chroni komputery przed zakłóceniami i przepięciami w sieci energetycznej. Komputery są bardzo wrażliwe na problemy z zasilaniem, a niedrogi UPS może znacznie przyczynić się do utrzymania zdrowia komputera przez długi czas. Co ważniejsze, chroni przed utratą danych.

Podstawowa wskazówka brzmi: traktuj swój dom jak firmę, a nie jak zabawkę. Przeciętny użytkownik domowy w ogóle nie traktuje poważnie swojego komputera i nigdy o nim nie myśli, dopóki coś nie pójdzie strasznie źle — a wtedy prawdopodobnie jest już za późno. Twój komputer jest jedną z twoich najdroższych i najważniejszych rzeczy — traktuj go bardziej jak samochód, a mniej jak toster.