IT w domu: Domowy PBX

Często jestem pytany, jakie projekty poleciłbym komuś do realizacji w domu, by zdobyć większe doświadczenie IT, i często nie wiem, co ciekawego zaproponować, co byłoby jednocześnie edukacyjne i mogłoby okazać się praktyczne w codziennym użytkowaniu. Posiadanie domowych projektów IT, z których faktycznie korzysta się dzień w dzień, naprawdę zmienia sposób podejścia do projektów, sprawiając, że są nieco bardziej podobne do systemów produkcyjnych z prawdziwymi użytkownikami, gdzie wydajność ma znaczenie, a bieżące zarządzanie jest ważną kwestią. Przez lata odkryłem kilka domowych projektów IT, które naprawdę mają sens w kategoriach “więcej niż tylko laboratorium do celów edukacyjnych”. Jednym z najlepszych jest uruchomienie własnego PBX-a, który zastąpi domowy telefon.

Dziś telefony domowe stają się coraz mniej powszechne, częściowo dlatego, że ich tradycyjna funkcjonalność została w dużej mierze wyparta przez telefony komórkowe, a częściowo dlatego, że tradycyjny system telefoniczny, nawet dostarczany przez VoIP, jest dość archaiczny. Ale w biznesie telefonia przeżywa rozkwit, gdyż nowoczesne centrale VoIP PBX dodają nowe funkcjonalności i obniżają koszty. To jedno z miejsc, gdzie traktowanie domu jak firmy może naprawdę się opłacić. Osoby, które przeszły wyłącznie na telefony komórkowe, prawdopodobnie zauważyły kilka problemów z tym modelem.

Dlaczego telefony komórkowe nie zastępują telefonów stacjonarnych?

• Telefony komórkowe są przypisane do osoby, a nie do miejsca. Koncepcje stojące za użytkowaniem każdego z nich są różne. Dotarcie do osoby jest o wiele bardziej przydatne, ale oba mają swoje zastosowania i specjalne funkcje.
• Telefony komórkowe są wysoce dynamiczne. Włączają się i wyłączają, roamingują, wyjeżdżają za granicę, tracą zasięg, tracą zasilanie, gubią się. Telefony stacjonarne są w porównaniu wysoce statyczne.
• Telefony komórkowe wymagają jednej linii na osobę, natomiast telefon stacjonarny może zapewniać wiele wewnętrznych numerów z jednej linii lub numeru.
• Domowe systemy telefoniczne mogą oferować redundancję lub przełączanie awaryjne.
• Telefony stacjonarne mogą być używane zdalnie, przez Internet, z dowolnego miejsca, bez konieczności wcześniejszego umawiania się na połączenia międzynarodowe lub w ogóle.
• Telefony stacjonarne mogą oferować funkcje takie jak sale konferencyjne, grupy dzwonienia, kolejki itp.

Budowa PBX-a w domu może być bardzo tania, a jednocześnie zapewniać wiele funkcjonalności, których tradycyjne telefony i komórki nie oferują. Sam jestem bardzo zadowolony, że nadal mam telefon domowy, ale byłem rozczarowany tym, ile płaciłem za tak ograniczoną funkcjonalność korzystając z tradycyjnego operatora. Nawet po przejściu na czystego operatora VoIP, nadal płaciłem więcej za telefon w domu niż biuro płaciło za wiele linii biznesowych. I narodził się pewien pomysł.

Zawsze jest więcej niż jeden sposób, by osiągnąć cel, i istnieje wiele produktów PBX, które można by wykorzystać w domowym projekcie tego rodzaju. Zdecydowanie jednak najpopularniejszą opcją będzie jakaś wersja Asterisk – darmowego, open source’owego, korporacyjnego systemu przełączania głosu. W ramach rodziny Asterisk, Elastix jest oczywistym wyborem do projektu tego rodzaju. Daje to nie tylko dobrą okazję do nauki bardzo popularnego systemu telefonii, ale też do solidnego zarządzania produkcyjnego CentOS (Red Hat) Linux. Inną opcją byłby np. 3CX na Windows, ale jest on bardziej ograniczony i wymaga więcej licencji, choć w zależności od ścieżki kariery może to mieć równy lub lepszy sens.

Posiadanie prawdziwego, korporacyjnego PBX-a w domu może służyć wielu celom, z których wszystkie wspaniale przyczyniają się do poszerzenia profesjonalnego portfolio. Ponieważ prowadzenie domowego PBX-a pozostaje dość wyjątkowym przedsięwzięciem, jest to idealny temat do rozmowy kwalifikacyjnej. Posiadanie PBX-a oznacza, że cała kontrola zazwyczaj zarezerwowana dla biznesu jest teraz dostępna w domu: własne numery wewnętrzne dla każdego członka rodziny (dzieci chcą własnych linii – żaden problem), sala(e) konferencyjna(e) do spotkań rodzinnych (podobnie jak Skype, ale łatwiej, szczególnie dla członków rodziny dzwoniących z tradycyjnych telefonów lub komórek), grupy i kolejki dzwonienia do obsługi złożonych sytuacji połączeń (tylko rodzice albo tylko dzieci), elastyczne opcje poczty głosowej, szczegółowe raporty połączeń, domowe systemy nagłaśniające, połączenia wewnątrz systemu, zdalne numery wewnętrzne (dla członków rodziny poza domem lub dla szerszej rodziny, która chce po prostu mieć numer wewnętrzny w systemie dla bezpłatnych połączeń w rodzinie), telefony wideo, nagłaśnianie (np. system ogłaszania przy drzwiach wejściowych) i wiele wspólnych linii dla łatwej wydajności. To wszystko za niemal zerowy koszt.

PBX świetnie nadaje się do wirtualizacji, zwłaszcza jeśli korzystasz z Linux-a. PBX praktycznie nie zużywa zasobów w trybie bezczynności i bardzo mało podczas aktywności, nawet przy kilku użytkownikach. Będzie to równie małe jak najmniejszy serwer webowy, który uruchamiasz w domu. I potrzeba prawie żadnej przestrzeni dyskowej, tylko tyle, by pomieścić wiadomości głosowe i logi. Dziesięć lat temu tylko parawirtualizacja mogła sprostać wymaganiom przetwarzania dźwięku, ograniczając do produktów wirtualizacji opartych na Xen. Dziś vSphere i HyperV dołączyły do XenServer w obsłudze tego obciążenia bez najmniejszych problemów (inne też będą działać). Zatem cokolwiek używasz do wirtualizacji w domu, będzie działać dobrze (możesz napotkać problemy, jeśli używasz wirtualizacji Typu 2, jak VirtualBox).

Jedynym rzeczywistym wydatkiem dla domowego PBX-a, i naprawdę nawet dla małej firmy, jest koszt łącza, które zapewnia połączenie z publiczną komutowaną siecią telefoniczną (to, co dostarcza numer telefonu). Typowa domowa usługa telefoniczna może kosztować od 80 do 200 zł miesięcznie, nawet bez jednego wykonanego połączenia i bez żadnych usług poza zwykłą linią telefoniczną, nawet przy korzystaniu z VoIP. Istnieją pewne wyjątki, ale bardzo niewiele. Do własnego domowego projektu PBX wybrałem komercyjnego operatora VoIP, który daje mi cztery linie w jednym trunk SIP za 44 zł/mies. – wszystko wliczone, jak nieograniczone minuty przychodzące, DID (numer telefonu), a jedyne extra to minuty wychodzące, które są bardzo tanie. Mój rachunek telefoniczny rzadko przekracza 52 zł! To naprawdę imponujące, biorąc pod uwagę, że zrezygnowałem z usługi na jednej linii za 140 zł/mies. i teraz mam wszystkie te funkcje PBX-a oraz całkiem niesamowity temat do rozmowy.

Jeśli szukasz interesującego projektu, który zdziała cuda dla twojego CV, a jednocześnie doda nieco praktycznej wartości do domu, PBX może być świetnym miejscem na start.